جستجو

11 اثر طبیعی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید

1 اثر طبیعی از 5 استان آذربایجان شرقی،آذربایجان غربی،ایلام،چهارمحال و بختیاری و لرستان در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری؛ دفتر ثبت آثار و حفظ و احیاء میراث طبیعی و معنوی سازمان میراث فرهنگی در ادامه فعالیت هایش آبشار سرکند دیزج،غار هامپوپیل مراغه،غار دیبی یوخ گل آخور،آبشار اماو،غار آقا میر،درخت چنار کهنسال قلعه سام،زمین لغزه کبیر کوه،مجموعه درختان چنار سیا سرد،درخت کهنسال نارون سیا سرد،کوه زندان سلیمان(دیو زندان) و درختان کهنسال زیتون روستای وره زردرا به ثبت ملی رساند.

آبشار سرکند دیزج

در 5 کیلومتری شمال روستای سرکند دیزج از توابع دهستان میشوی جنوبی بخش صوفیان، شهرستان  شبستر، در دامنه های جنوبی و شرقی کوهستان میشو، بستر رودخانه ای در راستای غرب به شرق قرار دارد، که بعد از طی چند کیلومتر در نهایت به طرف جنوب و روستای سرکنددیزج تغییر جهت می دهد. این رودخانه از چشمه های بالا دست، این کوهستان و در فصول زمستان و اوایل بهار از برفهای موجود در این کوهستان سرچشمه می گیرد. بستر این رودخانه در تمامی مسیر خود به جز دو نقطه، که دو آبشار در آنها ایجاد  شده شنی است. تنها در دو نقطه مذکور بستر رودخانه از نوع سنگهای گرانیتی دگرسان شده  است، که در طی میلیونها سال در اثر عبور این رودخانه تراشیده شده و به شکل دره ای باریک به عرض حداکثر 4متر درآمده است. این دره باریک در حدود 30 متر ارتفاع داردو طول آن در حدود 180 متر در راستای غرب به شرق میباشد. آب در این دره به شکل مارپیج جریان دارد و در انتهای 180 متر به آبشاری با ارتفاع 12متر منتهی میگردد. آب در فصول پرآب به علت شدت جریان آب از بالای آبشار به 6متر در داخل دالان آبشار پرتاب میگردد، ولی در فصول کم آب به دلیل کاهش شدت جریان آب، ابتدا در داخل چاله ای که در زیر آبشار قرار دارد ریخته و از آنجا در مجرای خود جریان مییابد.

غار دیبی یوخ گل آخور

این غار در برخی منابع به اسم غار دوگیجان مرند ثبت شده و در 5 کیلومتری جنوب غرب روستای گول آخور دو دره نمایان می شود که دره سمت راست، چشمه آب سفید نیز در آن جریان دارد، ما را بطرف دهانه اصلی هدایت می کند و دره سمت چپ به یک دیواره ختم می شود و در ارتفاع70 متری دیواره یک شگاف 1×1.5 دیده می شود که انتهای یکی از راهروهای غار است. از دره سمت راست ،و از میان صخرهای بلند راهی مالرو به بالای کوه منتهی میشود. در این قسمت کوه در زمینی که شیب ملایمی رو به شرق دارد، دو شکاف کوچک 1در 1 متر دیده می شود، که دهانه اصلی ورود به غارهستند. دریچه دوم که به صورت عمودی است در حقیقت نور گیر راهرو افقی 4متری ورودی غار بوده که در حدود 3متر عمق دارد. پس از ورود به غار یک تالاربرزگ به ابعاد حدودا 40متر در 10متر قراردارد، که فاقد تزئینات غاری است. در انتهای سمت راست این تالار یک شیب 20 درجه، به طبقه پایین منتهی می شود. در این طبقه 2 تالار به چشم می خورد که تالار سمت چپی، قرانیق اتاق(اتاق تاریک)، استلاکتیت و استلاگمیتهای زیبای را در خودش جای داده است و کفی کاملا گلی دارد و در انتها به چاهی منتهی می شود. اختلاف ارتفاع ابتدا و انتهای این قسمت غار در حدود 10متر است. در تالار سمت راست، آیی اولن(جایی که خرس مرده)، مرواریدهای خشک غاری همراه با برگه های خشکیده و استخوانهای حیوانات و چند دهلیز فرعی بن بست وجوددارد. از انتهای تالار اول به سمت بالا و راست طبقه دوم غار قرار دارد، که طول پیمایش شده آن در حدود 60متر است، که در انتها یک چاه 15متری دارد و به دیواره 70 متری مذکور ختم می شود و در حدود 6متر با طبقه اول اختلاق ارتفاع دارد، در پیچش به سمت راست از انتهای تالار اول طی شده و به تالاری عریض و کم ارتفاع، حدود 2 متر، منتهی می شود. در دو سمت این تالار دو راهروی دیگر قرار دارند، که راهرو سمت راست مسدود و راهروی سمت چپ به طول حدود 10 متر به انتهای غار متصل می شود و از این قسمت با پیمودن حدود 15 متر به چاه انتهایی غار می رسیم.

غار هامپوپیل مراغه

این غار در 15 کیلومتری جنوب شرق مراغه و 5کیلومتری جنوب شرق روستای تازه کند سفلی قرار گرفته است. دو راه دسترسی از بالا و پایین به اثر وجود دارد، که راه اصلی پس از پیمودن راه شوسه منتهی به دره رودخانه گشایش ختم می­شود، که در این مکان با صعود به ضلع شمالی دره مذکور، بعد از یک ساعت کوهپیمایی، می­توان به دهانه ورودی غار مذکور دست یافت. راه دوم از میانه راه شوسه مذکور به کوه بالای غار منتهی می­شود، که با حدود 1 ساعت کوهپیمایی و 200متر پایین آمدن از  بالای کوه می­توان به دهانه غار دست یافت. دهانه حدود  5متر ارتفاع و 8متر پهنای دارد. این غار در کمره‌ کوهى صخره‌اى، رو به جنوب قرار گرفته است و از بستر رودخانه موردى چاى حدود ۱۶۰۰ متر ارتفاع دارد. ارتفاع غار در قسمتهای مختلف بین ۲۵ تا 1 متر در نوسان است. طول و عرض میدان اول غار تقریباً ۴۰ تا ۶۰ متر است. در ابتداى ورود به غار، کتیبه‌اى به زبان روسى دیده مى‌شود که تاریخ آن مربوط به سال ۱۹۲۵ میلادى است. اهمیت غار کبوتر به خاطر وجود چاه‌‌هاى عمیق و مخوفى است که به صورت تندره‌هاى سنگى و تالارهاى بزرگ دیده مى‌شود. ابتدای غار بسیار خنک می باشد و یک فضای باز و خاکی نرم و خاکستر در تالار ابتدای غار وجود دارد. این غار بیش از غارهاى دیگر مورد توجه غارشناسان، محققان و کوهنوردانى است که همه ساله براى بازدید از آن به این منطقه سفر مى‌کنند.                                                       

  مجموعه درختان چنار سیاسرد

این مجموعه شامل 5 درخت کهنسال است که ویژگی آنها به این شرح است:

- داراي قطر برابر سينه حدود 185 سانتيمتر بوده و وسعت سطح تاج پوشش آن 307 متر مربع  و سن آن 200 سال تخمين زده مي شود. اين درخت کهنسال یکی از 5چناربسیار قطور این منطقه است.4 عدد از این چنارها اخیرا با نرده آهنی محافظت می شوند. درخت مذکور شرقی ترین درخت در محوطه محصور با نرده آهنی است.

-اين درخت کهنسال داراي قطر برابر سينه حدود 188 سانتيمتر بوده و وسعت سطح تاج پوشش آن 265 متر مربع را شامل ميگردد و سن آن 200 سال تخمين زده مي شود.

-اين درخت کهنسال داراي قطر برابر سينه حدود 153سانتيمتر بوده و وسعت سطح تاج پوشش آن 190 متر مربع  و سن آن 200 سال تخمين زده مي شود.

- اين درخت کهنسال داراي قطر برابر سينه حدود 151 سانتيمتر بوده و وسعت سطح تاج پوشش آن 119 متر مربع  و سن آن 200 سال تخمين زده مي شود.

- اين درخت کهنسال داراي قطر برابر سينه حدود 156 سانتيمتر بوده و وسعت سطح تاج پوشش آن 271 متر مربع  و سن آن 200 سال تخمين زده مي شود.

آبشار اماو

آبشاري در مسير رودخانه دائم روستاي اما، كه يكي از سرشاخه هاي رودخانه كنجانچم بوده و از منابع تامين كننده آب درياچه سد ايلام است، داراي چند حوضچه قبل از آبشار و ارتفاع حدوداَ 13 متر  است و در ضلع جنوبي داراي پوشش گياهي و در ضلع شمالي  لايه هاي مارني ديده مي شود و يك دهنه چشمه در كنار آبشار و چند دهنه چشمه در بالا دست آبشار موجود است.

چنار کهنسال قلعه سام

در كنار قلعه باستاني سام و مشرف به رودخانه سيمره دو اصله درخت چنار كهنسال ديده مي شود . اين درختان در كنار درختان پده و چشمه هاي روان و نيزارهاي  و پوشش جنگلي نيمه انبوه درختان بلوط و تك پايه هاي بنه ، بادام و كيكم و صخره هاي باشيب نزديك به 90 درجه تخته سنگهاي بزرگ كه درختان بر روي آنها رشد كرده اند جلوه اي زيبا به وضعيت اثر داده است.

زمین لغرزه کبیرکوه

عده ای از محققین معتقدند بزرگترین زمین لغزش یکپارچه لایه های زمین شناسی در دنیا حدود 10هزار سال پیش رخ داده است.  در حالی که عده ای دیگر معتقدند این حادثه با زلزله مهیب سال 872 میلادی در این منطقه که حدود 20هزارنفر کشته نیز داشته و در آن شهر تاریخی سیمره بکلی ویران شده مطابقت دارد.( علائی طالقانی، محمود، ژئومورفولوژی ایران- انتشارات قومس- 1381)

میزان جابجایی حدود 19 کیلومتر در جهت شمال شرقی و گسترش شرقی- غربی جانبی آن نیز تقریبا 20 کیلومتر است. پراکندگی این توده ی عظیم لغزشی، مثلثی شکل است که قاعده آن متکی به کبیرکوه و رأس آن تا محل سراب جهانگیر  در امتداد شمال شرقی  شهر دره شهر کشیده شده است. وسعت آن حدود 190 کیلومتر مربع است. مهمترین نتیجه آن مسدود شدن جریان رود سیمره به سمت کرخه بوده است. این توده عظیم در امتداد 12 کیلومتر از مسیر رود سیمره انباشته شده و به تدریج دریاچه ی بزرگی در محل پیوستن رود کشکان به سیمره تشکیل داده است. پس از پر شدن دریاچه و سرریز شدن آب، جریان جدید سیمره بر سطح توده ی لغزشی از سر گرفته شده است و بر اثر فرسایش به شکل کنونی درآمده است. ( زینی وند، ایرج، مقاله زمین لغزش سیمره بزرگترین زمین لغزش روی کره زمین، 1377)

این پدیده احتمالا در اثر وقوع زمین لرزه ای مهیب لایه های ضخیم آهک آسماری از روی زیربنای مارن، سر خورده و در دره سیمره فرو ریخته شده اند. تخته سنگ های حاصل از این پدیده تا چندین کیلومتر به جلو پرتاب شده اند.( علائی طالقانی، محمود، ژئومورفولوژی ایران- انتشارات قومس- 1381)

غار آقامیر

غاري در دامنه كبيركوه در بالاترين ارتفاع از سطح دريا در استان ايلام در ارتفاع 2362 متري  واقع شده است . داراي حوضچه هاي آب بوده كه يكي از منابع اصلي تامين آب حيات وحش منطقه است. قطر ستونهاي داخل غار بيش از 20 متر بوده كه نشان دهنده قدمت اين غار است، دسترسي مشكل به آن موجب بكر ماندن اثر شده است.

درختان کهنسال  زیتون روستای وره زرد

منطقه رويش درختان كهنسال زيتون،در محدوده جغرافیایی استان لرستان ( شهرستان کوهدشت)بخش مرکزی -دهستان کوهدشت شمالی ودر روستاهای خدارحم زیتون ، علی محمد زیتون و جعفر آباد زیتون واقع شده است. این منطقه به جهت ويژگي اقليمي و زيست بوم مناسب داراي شرايط لازم  براي ادامه حيات اين گونه درخت را دارا است .   همچنین وجود آب  و حمايت محلي  عامل مهم ديگري در تداوم زندگي درختان زيتون  این ناحیه بوده  است . اين توده از درختان در حاشيه روستا هاي زيتون  و رودخانه سيمره واقع شده اند .  فاصله دو توده در حدود 200 متر با اختلاف سطحي  محسوس در شيب حدود 30 درصدي تپه ماهور هاي منتهي به رود خانه قرار گرفته اند . توده ها با توجه به  حضور عوامل  تهديد كننده  هنوز زنده اند و  ميوه مي دهند .   درختان زيتون در منطقه اي تپه ماهوري  با ارتفاع كم  ، واقع در حاشيه رودخانه سيمره هستند .  در همين محدوده سلسله اي از درختان پَده ( Padeh ) ؛ پَلك به گويش محلي در پايين دست توده هاي درخت زيتون خود نمايي مي كنند . پوشش مرتعي ضعيف است  اما  كشاورزي و باغ كاري توسط اهالي روستا رونق ديگري به سيماي ظاهري منطقه بخشيده است .

امتیاز به خبر :
طرح پس زمینه
اندازه اسکین
اندازه فونت